YAŞLILIK SİGORTASI

Sağlanan yardımlar 60. Sigortalıya, Yaşlılık sigortasından sağlanan yardımlar şunlardır:
      (1) Yaşlılık aylığı bağlanması,
      (2) toptan ödeme yapılması,
Yaşlılık aylığından yararlanma koşulları           36/1988 61. (1) yaşlılık aylığından yararlanabilmek için sigortalının
       (a) 55 yaşını doldurmuş
       (b) Kadın ise en az 20 yıldan beri sigortalı bulunası ve 3000 günün 1.6.1977 tarihinden sonra bu Yasa altında olmak üzere en az 7200 gün, erkek ise en az 25 ıldan beri sigortalı bulunması ve 3000 günü 1/6/1977 tarihinden sonta bu Yasa altında olmak üzre en az 9000 gün Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları primi ödemiş; veya 1/6/1977 tarihinden sonra bu Yasa altında en az 5400 gün Malüllü, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları primi ödemiş; ve  
       (c) Yaşlılık aylığı bağlanması isteğinde bulunduğu tarihten önceki 5 takvim yılında en az 600 gün Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları primi ödemiş bulunması koşuldur.
36/1988        (2) Yukarıdaki (1)'nci fıkranın (b) bendinde yazılı koşulları yerine getirmemiş olmakla beraber, 1/6/1977 arihinden sonra bu Yasa altında olmak üzere, Sigortalılık süresi kadınlar için 12 yldan ve erkekler için 15 yıldan fazla olanlar ve yıllık ortalama en az 150 gün Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları primi ödemiş bulunanlar da 60 yaşını doldurmuş olmak koşuluyla yaşlılık aylığından yararlanırlar.
       (3) Sigortalılardan 55 yaşını doldurmuş ve Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortalarına bağlı çalışmaların en az 1800 günün yeraltı madenlerinde solunum veya cilt yoluyla vücuda geçenveya diğer zehirleyici maddelerle çalışan işyerlerinde geçirmiş bulunanlar da, yukarıdaki (1). veya (2). fıkralarda belirtilen koşullarl yaşlılık aylığından yararlanırlar.
bakanlar Kurulu, bu fıkra kuralları uyarınca hangi maddelerin solunum veya cilt yoluyla vücuda zararlı olacağını çıkaracağı bir tüzükle saptar.
      (4) 25 yıldan beri sigortalı bulunan ve 5400 günü 1/6/1977 tarihinden sonra bu Yasa altında olmak üzere en az 9000 gün Malüllük, Yaşlılık ve ölüm Sigortaları primi ödemiş bulunanlar, 50 yaşını doldurmuş olmak koşuluyla, Yaşlılık aylığından yararlanırlar.
Yaşlılık aylığının hesaplanması       26/1985 62. 61. maddede öngörülen şartları yerine getirerek yaşlılık alığına hak kazanan sigortalıya bağlanacak aylığın saptanmasında, sigortalının yaşlılık aylığı bağlanması isteğinde bulunduğu tarihten önceki Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları primi ödenmiş son 7 takvim yılının prime esas kazançları esas alınır. Sigortalının her takvim ylındaki prime esas kazanç tutarı, aynı yılda uygulanan en yüksek yıllık prime esas kazanç tutarına ortalama alınır. Bulunacak ortalama 750 ve bu maddenin (2). fıkrasına uygun olarak saptanacak aylık bağlama oranı ile çarpılır çıkan sonuca bu Yasaya ekli IV Numaralı cetvelde gösterilen Gösterge Tablosundaki eşit veya en yakın büyük sayının ait olduğu derece ve basamak, sigortalının alacağı aylığa esas derece ve basamağı olur.   
6 takvim yılı Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları primi ödemiş bulunan sigortalının aylığa esas derece ve basamağı da yukarıdaki şekilde saptanır.
6 takvim yılından az Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları primi ödemiş olan sigortalının aylığa esas derece ve basamağının saptamasında ise, prim ödediği takvim yılları esas alınır.
Saptanan derece ve basamağa, bu Yasaya ekli V Numaralı Cetvelde gösterilen katsayı ile 88. maddede belirtilen prime esas kazanç alt sınırının aylık tutarı çarpılmak suretiyle elde edilen miktar, sigortalıya Yaşlılık aylığı olrak bağlanır.
(2) 61. maddeye göre Yaşlılık aylığı almaya hak kazanan sigortalının aylık bağlama oanı, yukarıdaki orandan erkek için 9000, kadın ise 7200 prim gününden eksik her tam 360 prşm günü için %2 indirim suretiyle saptanır.
(3) Derece ve basamağına uygun olarak sigortalıya  verilecek Yaşlılık aylığı miktarı, erkek için 9000, kadın için 7200 prim gününden sonra ödenen her tam 360 prim günü için %1 artırılır.
Aylığın başlangıcı 63. Yaşlılık sigortası için gerekli yaşı doldurulduktan sonra yazılı istekte bulunan ve yaşlılık aylığına hak kazanan sigortalıya bu isteğinden sonraki ay başından başlanarak yaşlılık aylığı bağlanır.
Yukarıdaki fıkraya göre aylığının ödenmesine başlanacağı tesbit edilen tarihte Hastalık Sigortasından geçici iş göremezlik ödeneği almakta olan sigortalının yaşlılık aylığı, geçici iş göremezlik ödeneği verilme süresinin sona erdiği tarihten sonraki ay başından başlar.
Şu kadar ki, bağlanacak yaşlılık aylığı sigortalının Hastalık Sigortasından almakta olduğu geçici işgöremezlik ödeneğinin ayloık tutarından fazla ise, aradaki fark, yukarıdaki fıkralara göre tesbit edilecek tarihten başlanarak verilir.
Ayığın sürekliliği 64. Bu Yasaya göre, sigortalılıktan dolayı bağlanan yaşlılık aylığını almakta iken, bu Yasaya tabi surette sigortalı olunan veya olunmayan veyahut diğer yasa ve kurallara tabi surete emeklilik hakkı kazandıran veya kazandırmayan bir işte çalışmaya başlayanların bu Yasaya göre bağlanan yaşlılık aylıkları kesilmeksizin ödenmeye devam olunur.
Bu Yasaya göre bağlanan yaşlılık aylıkları ödenmeye devam edilenlerin, diğer yasa ve kurallara göre emeklilik hakkı kazandıran bir işte çalışmalrında doğan emeklilik durumları anılan diğer yasa ve kuralar itibarıyla düzenlenir.
Bu Yasaya göre bağlanan yaşlılık aylıkları ödenmekte iken bu Yasaya tabi sigortalı olunan bir işte çalışanlar hakkında:
         (1) İşten ayrılarak yazılı istekleri üzerine yeniden bağlanacak yaşlılık aylıkları 62. madde kuralın agöre saptanır ve bu dafe saptanan aylık ödenmekte olan aylıktan fazla ise saptanan yeni aylık üzerinden ödenmeye devam olunur.
         (2) Bu Yasada yazılı İş Kazaları ile Meslek Hastalıklar, hastalık, Analık, Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları hak ve mükellefiyetleri devm eder.
Ancak, bu Yasanın 4. maddesinin (1). veya (2). fıkraları kapsamında çalışanlar için Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları priminin 1/3 oranında hisse miktarını sigortalı, 2/3 oranındaki hisse miktarını işveren; (3). veya (4). fıkraları kapsamında çalışmakta olanlar için de Malüllük, Yaşlılık ve ölüm Sigortaları primlerinin tümünü sigortalı öder.
Toptan ödeme 65. Sigortalı olarak çalıştığı işten ayrılan ve malüllük veya yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanmayan sigortalıya, kendisini, varsa işverenlerinin ödediği ve devletbütçesinden karşılanan Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları primlerinin toplamı, 60 yaşını doldurduktan sonra yazılı isteği üzrin toptan ödeme şeklinde verilir.