| YAŞLILIK SİGORTASI (MADDE 60) |
| SAĞLANAN YARDIMLAR: Sigortalıya Yaşlılık Sigortasından sağlanan yardımlar: |
| 1) Yaşlılık aylığı bağlanması |
| 2) Toptan ödeme yapılması'dır. |
| Yasamızda Yaşlılık aylığı bağlanmasına ilişkin 4 ana madde bulunmaktadır. |
| a= 153. Madde. (Yaş ve süreye göre özel uygulama) |
| b= Geçici (2). Madde (Yürürlükten kalktı) |
| c= 60. Madde |
| d= 154. Madde (uygulanmamaktadır) |
| Bu maddelerin Geçici 2. madde ile 154. Madde halen uyglanmamaktadır. Diğer iki madde ise sırayla uygulanmamaktadır. |
| ÖZEL UYGULAMALAR (153. MADDE) |
| 149. Maddede belirtilen kişilerden 14/7/1988 den beri 16/76 sayılı yasa altında sigortalı olarak çalışmaya başlayanlardan. |
| a= 45 - 60 yaş arasında olanlardan kabul edilmiş bulunan eski Sigorta süreleri 2000 günden az ise bu süreler sigortalı oldukları tarihteki 87. maddeye göre tesbit edilen günlük P.E.K üzerinden borçlanıp 2000 gün tamamlanıp ve yine yasa altında 60 yaşını doldurmuş olmalı koşuluyla, Sigortalı süresi 15 yılı doldurmuş olanlar gibi yaşlılık aylığından yararlanırlar. Bu gibiler müracaat tarihinden önceki 5 takvim yılında da onay 600 gün prim ödemiş olmaları gerekmektedir. |
| b= 2000 günden fazla ise: Bu yasa altında en az 1800 gün M.Y.Ö prim ödemiş olmalı, 60 yaşını doldurmuş olmalı ve müracaat tarihinden önceki 5 takvim yılında da en az 600 gün prim ödemiş olmak koşuluyla (15) yılını doldurmuş olan sigortalılar gibi yaşlılık aylığı olan yararlanır |
| Yukarıdaki (a) ve (b) bentlerinde yazılı koşullar yerine getirememiş olanlara ancak 65 yaşını doldurduktan sonra yazılı istekleri üzerine (1) Numaralı Cetvele göre ödenek ettirirlir ve yazı altında ödemiş oldukları her 360 gün için bu miktar %5 artırılır. |
| Bu şekilde yükümlülüklerini yerine getirmekte iken Malül olan veya Ölen Sigortalıların ölüm, eş ve yetim çocuklar yasanın 67. ve 55. maddelerine göre Ölüm veya Malüllük aylığı bağlaması halinde yine (1) Numaralı cetvele göre ödenek tahakkuk ettirirlir ve bu yasanın ilgili kuralları uygulanır. |
| 61 VE DAHA YUKARI YAŞ: 61 ve daha yukarı yaşta bulunanlar ise Eski Sigorta sürelerinin 1800 ve 45 - 60 yaş grubunda olduğu gibi onanan koşulları yerine getirmeleri halinde aylığı bağlanabilir. Ancak bunlardan son 5 takvim yılında en az 600 gün prim ödemiş olma koşulu onanmaz. 14/7/1988'den sonra ilk kez sigortalı olanların ise 1/6/1977 tarihindeki yaşı dikkate alınarak işlem yapılır. |
| YAŞLILIK SİGORTASI (60. MADDE) |
| 1-) Yaşlılık aylığı bağlanması |
| 2-) Toptan ödeme yapılması |
| 61-) (1) Yaşlılık aylığından yararlanabilmek için |
| a-) 55 yaşını doldurmuş; |
| b-) Kadın ise 20, Erkek ise an az 25 yıldan beri sigortalı olmalı ve 3000 gün 1/6/1977'den prim ödemiş olması ve Müracaat tarihinden önceki 5 takvim yılında da en az 600 gün prim ödemiş olmalı; |
| (2) veya 1/6/1977'den sonra bu yana altında en az 5400 gün M.Y.Ö Sigortaları primi ödemiş ve yaşlılık aylığı ve müraccat tarihinden önceki 5 takvim yılında da en az 600 gün prim ödemiş olmak. |
| Yukarıdaki yazılı koşulları getirememiş olmakla beraber kadınlar için 12 yılı erkekler için an az 15 yıldan beri sigortalı olmalı ve her yı izci ortalama 150 gün prim ödemek ve yine yaşlılık aylığı için müracaat tarihinden önceki 5 takvim yılında da en az 600 gün prim ödemiş olmak ve 60 yaşını doldurmuş bulunan olanlarda yaşlılık aylığından yararlanır. |
| (3) En az 25 yıldan beri Sigortalı bulunan ve 5400 günü 1/6/1977'den sonra olmak üzere en az 9000 gün M.Y.Ö Sigortaları prim ödeyen sigortalılarda 50 yaşını doldurmuş olmak koşuluyla yaşlılık aylığından yararlanırlar. |
| Erkekler için 9000 kadınlar için 7200 günden fazla her tam 360 gün için bağlanan aylık miktarı %1 oranında artırılır. |
| Aylığın Başlangıcı: (MADDE 63) Yaşlılık Sigortası için gerekli yaşı doldurduktan sonra yazılı istekte bulunan ve yaşlılık aylığı bağlanmaya hak kazanan Sigortalıya, bu isteğinden soraki aylardan başlanarak yaşlılık aylığı bağlanır. |
| Buna göre aylığın ödenmesine başlanacağı tesbit edilen tarihte Hastalık Sigortaları G.İ.G ödeneği almakta olanların yaşlılık aylıkları G.İ.G sona erdiği tarihten sonraki aybaşından başlar. |
| Ancak bağlanacak aylığın miktarı G.İ.G ödeneğinin aylık miktarından fazla ise fazla ödenir. |
| Aylık Almakta iken Çalışanlar: (MADDE 64) |
| Bu yasaya göre bağlanan yaşlılık aylıkarı ödenmekte iken yine bu yasaya tabi bir işte çalışanlar; |
| (1) İşten ayrılarak yazılı istekleri üzerine yeniden bağlanacak yaşlılık aylıkları 62. madde kuralına göre saptanır ve bu defa saptanan aylık ödenmekte olan aylıktan fazla ise yeni aylık üzerinden ödeme yapılır. |
| TOPTAN ÖDEME (MADDE 65) |
| Sigortalı olarak çalıştığı işten ayrılan ve Malüllük veya Yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanmayan sigortalıya kendin varsa işverenlerinin ödediği ve bütçesinde karşılanan M.Y.Ö Sigortaları primlerinin toplam 60 yaşını doldurduktan sonra yaşlılık isteği üzerine toptan ödeme olarak verilir. |
| ORTAK KURALLAR (MADDE 100) |
| Hem Malüllük ve hem de Yaşlılık Sigortasından aylık bağlanmasına hak kazanan sigortalıya bu aylıklardan yüksek olan aylıklar eşit ise yaşlılık aylığı bağlanır. |
| M.Y.Ö. Sigortaları ile İşkazaları ve Malül ve Hastalık Sigortalarından hak kazanılan aylık ve gelirler belirlenir. Sigortalıya veya bu aylıklardan yüksek olanının tümü değerin yarısı ödenir. Diğer aylıklar eşit ise işkazası Malül Hastalığının tümü M.Y.Ö yarısı bağlanır. |
| Malüllük sigortası aylık ve Yaşlılık Sigortalarından Toptan ödeme yapılmasına hak kazanan sigortalıya yalnız aylık verilir. |
| SİGORTALILIK SÜRESİ (MADDE 115) |
| Malüllük Yaşlılık ve Ölüm Sigortalarının uygulanmasından nazara alınacak sürenin başlangıcı bu yasaya tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihtir. |
| Tarihin işlemlerinde nazara alınan sigortalılık süreleri bu sürenin başlangıç tarihi ile tahsis talebinde bulunduğu tarih, ölüm sebebiyle talebinde bulunulmuş ise ölüm tarihi arasında geçen süredir. |
| YAŞ (MADDE 112) |
| Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortalarına ilişkin yaş ile ilgili kuralların uygulanmasında sigortalının ve hak sahibi çocuklarının, Sigortaların ilk defa çalışmaya başladığı tarihte nüfus kişiliğinde kayıtlı bulunan doğum tarihleri, sigortalının ilk defe çalışmaya başladığı tarihten sonra doğan çocuklarını da nüfus kütüğüne ilk olarak yazılan doğum tarihleri esas tutulur. |
| Doğum kayıtlarında ay ve günleri yazılı olmayanlar 1 Temmuzda, doğum ayı yazılı olup da günü yazılı olmayanlar a ayın 1'inde doğmuş sayılırlar. |